اهداف با وجود اقدامات مختلف دولت ها، کنترل کووید-19 نیازمند اقدامات فوری ازجمله تولید واکسن است. باتوجه به نقش عوامل مرتبط با پذیرش واکسن در برنامه ریزی های آینده، این مطالعه با هدف آشکارسازی عوامل تعیین کننده پذیرش واکسن کووید-19 در شهر گناباد انجام شد. مواد و روش ها این مطالعه توصیفی تحلیلی بر روی 605 نفر از ساکنین شهر گناباد در سال 1400 انجام شد. شیوه نمونه گیری به صورت چند مرحله ای تصادفی بود و نمونه ها در قالب 2 گروه واکسینه شده و واکسینه نشده انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها متشکل از چک لیست جمعیت شناختی و پرسش نامه محقق ساخته دلایل پذیرش یا رد واکسیناسیون کووید-19 بود. داده ها به صورت تلفنی جمع آوری و با نرم افزار SPSS نسخه 23 با استفاده از میانگین، انحراف معیار و آزمون کای اسکوئر با سطح معناداری کمتر از 0/05 تجزیه وتحلیل شدند. یافته ها بیشتر واحد های پژوهش را زنان(51 درصد) تشکیل دادند. میانگین سنی افراد در 2 گروه واکسینه شده و واکسینه نشده به ترتیب 12/24±57/55 و 14/81±55/83 سال بود. 2 عامل زندگی با افراد پرخطر (88/5 درصد) و رعایت حقوق سایر افراد (80/9 درصد) مهم ترین دلایل برای پذیرش و نگرانی در مورد عوارض واکسن (63 درصد) و همچنین نگرانی در مورد محتوی و عدم آگاهی از کارایی واکسن (45/3 درصد)، به عنوان مهم ترین دلایل برای عدم پذیرش واکسیناسیون کووید-19مطرح شد. نتیجه گیری باتوجه به اهمیت 2 عامل نگرانی پیرامون عوارض ناشی از واکسن کووید-19و نگرانی در مورد محتوی و عدم کارایی واکسن کووید-19 در عدم پذیرش واکسن کووید-19، افزایش آگاهی و دانش عموم در مورد کارایی واکسن های موجود در کشور ازطریق منابع قابل اطمینان و همچنین تلاش در جهت کاهش ترس از عوارض آن، نیازمند برنامه ریزی و سرمایه گذاری در سطح کلان در کشور است.

زمینه واکسیناسیون اقدامی پیشگیرانه بوده و سواد واکسیناسیون و تردید نسبت به واکسن از عوامل تاثیرگذار در این مقوله به نظر می رسد. لذا مطالعه حاضر با هدف تعیین نقش سواد واکسیناسیون و تردید نسبت به واکسن بر پذیرش واکسن کووید-19 انجام شد. مواد و روش ها در این مطالعه مقطعی، 2185 فرد بالای 18 سال تحت پوشش مراکز بهداشتی شهری و روستایی از سه شهرستان دشتستان، دشتی و کنگان استان بوشهر در سال 1400 به روش چند مرحله ای انتخاب و به شیوه آنلاین بررسی شدند. ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه ای 5 بخشی مشتمل بر اطلاعات جمعیت شناختی، پرسشنامه تردید واکسیناسیون، سواد واکسیناسیون، نگرش در مورد واکسن و پذیرش واکسن کووید-19 بود. داده ها توسط نرم افزار SPSS ویرایش 22 تجزیه و تحلیل شد. یافته ها میانگین سن افراد شرکت کننده در این مطالعه 11/01±, 34/1 بود. از مجموع 2185 فرد شرکت کننده در مطالعه، 1417 نفر (64/6 درصد) تمایل به دریافت واکسن داشتند. میانگین و انحراف معیار سواد عملکردی و انتقادی به ترتیب 3/08±, 11/21 و 5/2±, 24/81 بود. میانگین و انحراف معیار تردید نسبت به واکسن 4/2±, 14/9 بود. نتایج مطالعه نشان داد که پذیرندگان واکسن بیشتر مردان (0/013=P)، افراد با تحصیلات بالاتر (0/009=P) و افراد مطلقه و مجرد (0/044=P) بودند. همچنین سن نیز با پذیرش واکسن ارتباط داشت (0/015=P). سواد انتقادی، نگرش نسبت به واکسن و تردید نسبت به واکسن با پذیرش واکسن در ارتباط بودند (0/001>P). براساس مدل رگرسیون لجستیک، نگرش نسبت به واکسن 1/095=(B)EXP، 0/001>P)، تردید نسبت به واکسن (0/846=(B)EXP، 0/001>P)، سن (1/012=(B)EXP، 0/030=P) و وضعیت تاهل (0/007=P) پیشگویی کننده پذیرش واکسن کووید-19 بودند و افراد متاهل نسبت به مجرد شانس پذیرش کمتری داشتند (0/691=(B)EXP، 0/007=P). نتیجه گیری براساس نتایج مطالعه، به منظور بهبود پذیرش واکسن باید تردید نسبت به واکسن را برطرف کرده و نگرش مثبتی نسبت به واکسن بویژه در افراد متاهل و جوانان ایجاد نمود. در این رابطه ارایه اطلاعات به منظور افزایش سواد واکسیناسیون تاثیر چندانی بر افزایش پذیرش واکسن نخواهد داشت.

مقدمه و هدف: شناسایی موانع و نگرانیها در خصوص پذیرش واکسن کووید-19 بسیار ضروری است. بر همین اساس این مطالعه مرور سیستماتیک با هدف تعیین عوامل مؤثر بر پذیرش یا عدم پذیرش واکسیناسیون کووید-19 انجام شد. روش کار: این مطالعه مرور سیستماتیک منطبق با دستورالعمل پریزما (PRISM) انجام شد. دادههای مطالعه در اردیبهشت ماه با 1400 بار جستوجو در پایگاههای اطلاعاتی Pubmed، WOS و Scopus بازیابی شدند. معیارهای ورود مقالات در این مطالعه شامل 1-تمام مقالات اصیل منتشرشده در خصوص دلایل پذیرش یا عدم پذیرش واکسن کووید-19 و 2-مقالات به زبان انگلیسی بود. معیار خروج مقالات نیز شامل 1-همپوشانی برخی مقالات در چند پایگاه اطلاعاتی، 2-غیر اصیل بودن مانند مقالات مروری یا نامه به سردبیر، 3-ارتباط نداشتن با اهداف مطالعه و 4-دسترسی نداشتن به متن کامل مقالات بود. یافتهها: پس از جستوجو، 442 مقاله بهدست آمد. پس از حذف موارد تکراری، غربالگری و ارزیابی کیفی مقالات، درنهایت 75 مقاله برای بررسی انتخاب شد. نتایج این مطالعه نشان داد جنسیت در عوامل فردی، اعتماد به دولتها و بیمارستانها در عوامل اجتماعی و نگرانی پیرامون عوارض جانبی واکسیناسیون در عوامل مرتبط به واکسن مهمترین نقش را در پذیرش یا عدم پذیرش واکسیناسیون ایفا میکنند. نتیجهگیری: رفع موانع پذیرش واکسیناسیون بر اساس عوامل فردی، اجتماعی و همچنین اطلاعرسانی در خصوص فواید آن باید در اولویت سازمانها و نهادهای بهداشتی قرار گیرد. بر این اساس، کمپینهای آموزش و اطلاعرسانی از نتایج واکسیناسیون در سطح جامعه باید ایجاد شود تا نگرانیهای فردی، اجتماعی و همچنین نگرانیهای مرتبط با واکسن را برطرف کند.

مقدمه واکسیناسیون بیماری کووید-19 به عنوان یک رویکرد حیاتی در پیشگیری از این بیماری تلقی می شود. در راستای کنترل این بیماری، علاوه بر اثر بخشی و ایمنی واکسن، پذیرش واکسن بین عموم مردم و مراقبان سلامت نیز نقش مهمی ایفا می کند. هدف این مطالعه شناسایی تمایل به دریافت واکسن کووید-19 و عوامل مرتبط با آن می باشد. روش با بررسی بانک های اطلاعاتیSID، IranDoc، Google scholar، PubMed، Medline، Scopus، Cochrane Library، Science Direct، Web of science و کلید واژه های "واکسیناسیون/واکسن"، " کووید-19"، "کرونا/بیماری کرونا"، "تردید در واکسیناسیون" و "پذیرش واکسیناسیون"؛ تمامی مقالات هم راستا با هدف مطالعه مورد بررسی قرار گرفتند جستجوی الکترونیکی درمحدوده زمانی 2019-2021 انجام گردید. از 64 مطالعه ای که مورد بررسی و غربالگری قرار گرفت، تعداد 19 مطالعه بر اساس معیارهای ورود و خروج جهت استخراج داده ها ارزیابی و تحلیل شد. یافته ها در بین 19 مقاله مورد بررسی مشخص گردید؛ سطح تمایل برای دریافت واکسن کووید-19 ناکافی بوده و فاکتور های مختلفی در این زمینه موثرند. عوامل مرتبط با پذیرش واکسیناسیون در جامعه شامل عوامل فردی (سن، جنس، تاهل، نژاد، بیمه، تحصیلات، شغل، درآمد، داشتن فرزند، سابقه واکسیناسیون)، عوامل مرتبط با بیماری (اضطراب، تمایل به محافظت از دیگران با واکسینه شدن خود، تماس با بیماران مبتلا به کووید-19، سابقه ی تست کووید-19، باور کلی درمورد واکسیناسیون، باور نسبت به کرونا و واکسن آن، تصور افراد از جدی بودن بیماری، به روز بودن درمورد واکسن ها)، عوامل اجتماعی (ایدیولوژی سیاسی و اعتماد به ساختارهای سیستم درمانی) و عوامل مرتبط با نظام سلامت (آگاهی ناکافی در رابطه با واکسیناسیون) می باشد. نتیجه گیری در راستای ارتقای سطح پذیرش واکسیناسیون، عوامل بسیار متنوعی وجود داشته که با برنامه ریزی و بهره گیری از نتایج این مطالعه میتوان این زمینه را فراهم نمود. از جمله این موارد؛ استفاده از پتانسیل رسانه های اجتماعی، در اختیار گذاشتن اطلاعات شفاف، تسهیل دسترسی به واکسیناسیون، تلاش برای رفع نگرانی و پاسخگویی به سوالات و ابهامات در این زمینه توسط کارکنان بهداشتی و سیاست گذاران نظام سلامت را، می توان از راهکارهایی برشمرد که زمینه ترغیب عموم مردم را به واکسیناسیون کووید-19 فراهم می نماید.

1مقدمه: درک عوامل رفتاری مؤثر بر پذیرش واکسن با استفاده از مدل/تئوری های سلامت محور به مدیریت بهتر بیماری ها کمک و درک بهتری از کاربرد آن ها را در پیش بینی قصد رفتاری فراهم می کند. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی مطالعات انجام شده مبتن بر مدل/تئوری های سلامت محور در پیش بینی پذیرش واکسیناسیون کووید 19 به شیوه نظام مند انجام شده است. روش کار: مطالعه حاضر مروری نظام مند است. کلیدواژه های مرتبط در بانک های اطلاعاتی PubMed، Scopus و Google Scholar بدون محدودیت زمانی تا تاریخ فوریه 2022 براساس بیانیه PRISMA جست وجو شد. برای جلوگیری از سوگرایی، جست وجو و غربالگری توسط دو نفر از پژوهشگران به صورت مستقل انجام گرفت. یافته ها: درنهایت، 32 مقاله دارای معیار ورود به مطالعه بررسی شدند. پیش بینی کنندگی مدل ها از 39 تا 76 درصد متغیّر و در برخی مطالعات نیز گزارش نشده بود. پرکاربردترین الگو به ترتیب مدل اعتقاد بهداشتی و نظریه رفتار برنامه ریزی شده بود که در برخی مطالعات به تنهایی یا هر دو استفاده شده بودند. در یک مطالعه، این دو مدل مقایسه شده بود که نظریه رفتار برنامه ریزی شده پیش بینی کنندگی بیشتری داشت. نتیجه گیری: مدل/تئوری های سلامت محور، به ویژه مدل اعتقاد بهداشتی و تئوری رفتار برنامه ریزی شده، توانسته است نقش مهمی را در پیش بینی تمایل به واکسیناسیون کووید 19 در جمعیت های مختلف ایفا کند. بنابراین، لازم است تا در مداخلات پیش رو از راهبردی مناسب و کارآمد برای توسعه سازه های این مدل ها یا ترکیب آن ها با سایر مدل/تئوری ها استفاده شود.

مقدمه و هدف: پاندمی کروناویروس (کووید19) یکی از مشکلات بزرگ در سیستم های بهداشتی دنیا به شمار می آید. دانش، نگرش، عملکرد و پذیرش درباره ی واکسن کووید19 از عوامل مهم در ترغیب افراد جامعه به تزریق واکسن است. این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی دانش، نگرش و عملکرد افراد درباره ی پذیرش واکسیناسیون کووید19 انجام گرفت. روش کار: این مطالعه مروری و سیستماتیک است که بر اساس مقالات چاپ شده از سال 2019 تا 2022 که به بررسی دانش، نگرش، عملکرد و پذیرش افراد جامعه راجع به واکسن کووید19 پرداخته اند، انجام گرفت. در مجموع، 14 پایگاه اطلاعاتی و 56 مقاله ارزیابی شدند. پایگاه های اطلاعاتی شامل Web of Science, Cochrane Library, PubMed, CINAHL, Google Scholar, Ovid, Science Direct, WILEY, Scopus, Pro-Ques t, Medline, Elsevier, Magiran, and SID بود. یافته ها: بعد از آنالیز مقالات، چکیده و متون اصلی، 13 مقاله که همگی مطالعات توصیفی مقطعی بودند، برای انجام آنالیز نهایی انتخاب شدند. 5/61 درصد (8 مطالعه) از مطالعات سطح بالا و پذیرفتنی دانش، 7/30 درصد (4 مطالعه) از مطالعات سطح بالای نگرش، 3/15 درصد (2 مطالعه) از مطالعات سطح متوسط عملکرد و در نهایت، 23 درصد (3 مطالعه) از مطالعات سطح بالای پذیرش درباره ی واکسن کووید19 را نشان دادند. نتیجه گیری: دانش افراد از واکسن کووید19 در سطح بالایی قرار دارد؛ اما نگرش افراد به تزریق واکسن کووید19 و عملکرد آن و در نهایت، پذیرش این واکسن و تمایل افراد به تزریق آن در سطح ضعیفی قرار دارد. از این رو، سیاست گذران نظام سلامت برای ترغیب افراد به تزریق همگانی واکسن کووید19 باید اقداماتی را با توجه به بستر فرهنگی جوامع به کار گیرند.

آنفولانزا یک بیماری حاد تنفسی است که در اثر ویروس های آنفولانزا که معمولا زیرگروه آنفولانزای A و B هستند ایجاد می شود. ویروس آنفولانزا می تواند سبب بروز بیماری های خفیف یا شدید شده، بیماری افراد مبتلا به بیماری های زمینه ای را تشدید کند و یا سبب ایجاد عفونت های باکتریال ثانویه گردد. برخی گروه ها مانند: زنان باردار، افراد مسن، کودکان خردسال و افرادی که شرایط بهداشتی خاص دارند، بیشتر در معرض عوارض جدی آنفولانزا قرار می گیرند. روش های متعددی برای جلوگیری از بروز این بیماری وجود دارد که از ایمن سازی می توان به عنوان بهترین روش مداخله برای پیشگیری از عفونت های ناشی از این ویروس اشاره کرد..

سابقه و هدف: افراد مبتلا به بیماری مزمن کبدی در معرض خطر بیماری شدیدتر و عوارض بیش تر با عفونت ویروس هپاتیت A می باشند. ازاین رو واکسیناسیون فعال این بیماران بر علیه عفونت فوق توصیه شده است. با توجه به قیمت زیاد واکسن، انتخاب بهترین روش واکسیناسیون نیازمند آگاهی از وضعیت سرواپیدمیولوژیکی عفونت A در بیماران فوق می باشد. هدف این مطالعه، تعیین مناسب ترین روش واکسیناسیون بر علیه عفونت هپاتیت A در بیماران تالاسمیک مبتلا به بیماری مزمن کبدی است. مواد و روش ها: از میان بیماران تلاسمیک درمانگاه های هپاتیت و تالاسمی، بیماران مبتلا به هپاتیت ویروسی مزمن B , C و هموکروماتوز ثانویه (نمونه بافتی کبدی هماهنگ با هپاتیت مزمن، یا بیماران تلاسمیک با سابقه بیش تر از 10 طبیعی در دو نوبت به فاصله 3 ماه و بدون دلیل خاص) انتخاب شدند. پس از ثبت از مشخصات فردی و سابقه بیماری، نمونه سرمی بیماران، مورد سنجش سرولوژیکی anti- HAV IgG با روش ELISA با کیت anti-HAV IgG EiA قرار گرفت. افراد مستعد به عفونت ویروسی هپاتیت A با واکسن هپاتیت A واکسینه شدند. 8-4 هفته بعد از واکسیناسیون، مجددا مورد بررسی سرولوژیکی anti-HAV با روش فوق قرار گرفتند. یافته ها: جمعا 240 بیمار وارد مطالعه شدند، 17.5 درصد آنان مبتلا به هپاتیت مزمن C، 82.5 درصد هموکروماتوزیس ثانویه، 1 بیمار (0.04 درصد) عفونت دوگانه هپاتیت C و B همزمان و یک بیمار (0.04 درصد) عفونت هپاتیت B و هموکروماتوزیس داشتند. 9.5 درصد بیماران به عفونت هپاتیت A حساس بودند که واکسینه شدند. 94.4 درصد آنان به واکسن، پاسخ مناسب دادند.استنتاج: انجام واکسیوناسیون همگانی بیماران مبتلا به بیماری مزمن کبدی به دلیل شیوع بسیار بالای ایمنی طبیعی بر علیه هپاتیت A و عدم بروز موارد بیماری هپاتیت A حاد علامت دار طی 10 تا 15 سال گذشته مقرون به صرفه نمی باشد.